|
ชื่อวิทยาศาสตร์
(scientific name)
เป็นชื่อที่กำหนดขึ้นตามหลักสากล
และเป็นที่ยอมรับกัน ในหมู่นักวิทยาศาสตร์ทั่วไป
ลินเนียส เป็นผู้ริเริ่มการใช้ชื่อวิทยาศาสตร์
เป็นคนแรก โดยกำหนดให้สิ่งมีชีวิตประกอบด้วยชื่อ
2 ชื่อ
ชื่อแรกคือ
"จีนัส" และชื่อที่ 2 คือ "สปีชีส์"
การเรียกชื่อซึ่งประกอบด้วยชื่อ
2 ชื่อ
เรียกว่า "การตั้งชื่อแบบทวินาม (binomial
nomenclature) ซึ่งจัดว่า เป็นชื่อวิทยาศาสตร์
มีหลัก ดังนี้
1. ชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิต
ต้องเป็นภาษาลาติน เสมอ หรือภาษาอื่นที่เปลี่ยนแปลงมาเป็นภาษาลาติน
2. ชื่อวิทยาศาสตร์ของพืช
และสัตว์จะเป็นอิสระไม่ขึ้นต่อกัน
3. ชื่อวิทยาศาสตร์ของพืชและสัตว์แต่ละหมวดหมู่จะมีชื่อที่ถูกต้องที่สุดเพียงชื่อเดียวเรียกว่า
correct name
4. ชื่อหมวดหมู่ทุกลำดับขั้น
ตั้งแต่แฟมิลีลงไปจะต้องมีตัวอย่างต้นแบบของสิ่งมีชีวิตนั้นประกอบการพิจารณา
* ชื่อแฟมิลีของพืชจะลงท้ายด้วย
-sceas/ * ชื่อแฟมิลีของสัตว์จะลงท้ายด้วย -idao
5. ชื่อในลำดับขั้นจีนัส(genus)
หรือ generic name การเขียนหรือการพิมพ์ ต้องขึ้นต้นด้วยอักษรตัวใหญ่
และตามด้วยอักษรตัวเล็กเสมอ
6. ชื่อในลำดับขั้นสปีชีส์
(species) หรือ specific name จะต้องประกอบด้วยคำ
2 คำเสมอ โดยถือตาม Bionamial system อย่างเคร่งครัด
คำแรกจะเป็นชื่อ genus ขึ้นต้นด้วยอักษรตัวใหญ่
และคำหลังเป็น specific epither ขึ้นต้นด้วยอักษรตัวเล็ก
ซึ่งมักจะเป็นคำคุณศัพท์แสดงลักษณะเด่น เช่น สี
ถิ่นกำเนิด รูปพรรณสัณฐาน บุคคลผู้ค้นพบหรือเป็นเกียรติแก่ผู้ตั้ง
7. ชื่อจีนัสเขียนขึ้นต้นด้วยอักษรตัวใหญ่และเอนหรือขีดเส้นใต้ชื่อเสมอถ้าไม่เขียนเอน
เช่น Anopheles หรือ Anopheles ชื่อระบุชนิด (specific
epithet) เขียนด้วยอักษรตัวเล็กและเอน หรือขีดเส้นใต้ชื่อถ้าไม่เขียนตัวเอนเช่น
Anopheles sundaicus หรือ Anpheles sundaicus
การขีดเส้นใต้ต้องขีดแยก ห้ามขีดต่อเป็นเส้นเดียวกัน
(หรือเป็นตัวหนา)
8. ชื่อผู้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิตนั้น
ๆ ให้เขียนตามหลังชื่อวิทยาศาสตร์ด้วยตัวธรรมดา
นำด้วยอักษรใหญ่ เช่น Anopheles sundaicus Rodenwaldt
ถ้าชื่อจีนัสถูกเปลี่ยนไปไม่ว่ากรณีใดก็ตาม ชื่อผู้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์คนแรกต้องเขียนไว้ในวงเล็บ
9. ถ้าสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน
มีชื่อวิทยาศาสตร์หลายชื่อ เนื่องจากนักวิทยาศาสตร์ต่างคนต่างพบ
แต่ไม่ทราบมีคนพบและตั้งชื่อไว้ก่อนแล้ว และตั้งชื่อขึ้นมาใหม่
เช่น หางนกยูงไทย ลินเนียสตั้งชื่อก่อนว่า Poinciana
pulcherime Linn. ต่อมา Swartz ตั้งชื่อเป็น Caesalpinla
pulcherima Swartz ในกรณีนี้ ชื่อหลังต้องยกเลิกไป
10. ชื่อวิทยาศาสตร์ตามระบบ
Trinomial Nomenclature มีชื่อที่ประกอบด้วย 3
คำ ซึ่งตามระบบนี้จะแสดงถึงระดับ ซับสปีชีส์ (Subspecies
หรือ Variety)
***ข้อมูลจาก
สำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการ*** |
